Mijn titel voor deze serie was meer waar dan ik had kunnen vermoeden. En dat is knap klote, kan ik wel zeggen.

We schrijven 25 juni 2009. Ik sta in een nachtclub in West-Oekraïne, de stad heet Lviv. Nietsvermoedend. Vermoeid wel. De hele dag bezig geweest. Druk. Een beetje hoofdpijn van de warmte. Ik ben daar samen met Bram van Montfoort pas een dag om er de volgende drie weken een documentaire te schieten. Ik drink er een biertje bij. Gerstennat van Oekraïense origine.

Mijn telefoon trilt in mijn zak. ‘Michael Jackson in coma, meldt CNN. Hij is dood, denken we hier’, zegt de sms die de trilling veroorzaakte. Ook minder meelevende en weinig nieuwsomvattende berichten trillen binnen. Een minuut later bijvoorbeeld: ‘Gooi die kaartjes maar weg, ouwe. Hij is morsdood.’ Niet veel later nog meer ontmoedigende berichten. Blinde paniek. Onrustig draaf ik de nachtclub uit. Verbaasde bewaking.Het doet me niks. Proberen ze me te naaien daar in Nederland? Afgesproken zaak? Rondvraag in de club onder de toeristen en de Oekraïners levert niets op. Niemand lijkt enige notie te hebben van wat de wereld vast aan het grijpen is.

Michael Jackson dood? Ik geloof het niet. En dat zou nog wel even duren.
‘Vier kaarten naar de hemel’ noemde ik de serie die bol had moeten staan van bewondering, geluk en muzikaliteit. Het bleef bij de opgetogenheid van het begin, het eindigt met de treurnis, de ongeloof die ik nu onder woorden probeer te brengen.

Op het moment van de eerste sms loopt er in de club in Lviv een Elvis-imitator het kleine, slecht verlichte podium op. Las Vegas-stijl. Bombarie, Hawaïkrans en buikje. Slecht gezongen klassiekers. De imitator heeft geen bakkebaarden. Het is de slechtste die ik ooit zag. En ik heb er veel gezien.

Surrealistisch is het. Een kort moment trek ik me terug op het toilet. Wat moet je anders. Verstrooid rondlopen, daar kom je niet verder mee. Maar weer naar buiten dan. Daar begint een miezerige regen. Bellen. Groene horentje, nummer herhalen. Nederland spreken, dat wil ik. Iemand met internet. Buiten op de stoep krijg ik Sander aan de lijn. Hij zou meegaan naar Londen. Sander vertelt me alles.

Ik geloof het niet.

Sherida (zou ook meegaan)neemt niet op, of ik doe iets verkeerd met de +31. Pas de volgende dag heb ik haar aan de telefoon. Ongeloof. Verdriet.

Ik weet maar al te goed dat er zat mensen zullen zijn die zeggen dat ik ‘overdrijf’ als ik meen verdrietig te zijn over de dood van Michael Jackson. Veel volk zal menen dat het ‘vals sentiment’ betreft. Ik kan daar vastbesloten op antwoorden dat ik er oprecht van ontdaan ben.

Mijn leven is van het begin tot nu gevuld geweest met de muziek van Michael Jackson. Het begon met de zoon van mijn buurman Herby. Ik was klein, heel klein en bij Herby Jr. in de auto hoorde ik voor het eerst een liedje van Jackson. Thriller. Goeie boxen, dure auto. Op en top.

Al toen ik klein was, was ik een klein dansertje. Als er een dansvloer aanwezig was, stond ik erop om rare bewegingen te maken. Ik noemde het dansen en men geloofde me. Later ben ik daar iets terughoudender in geworden, al mag ik nog graag wat pasjes weggeven. In het begin was ik nog onbedorven en dus een uitbundig jong, dansend kereltje. En als je ergens op kunt dansen, dan is het wel op Billie Jean.

De herinneringen schieten door mijn hoofd. Ik wil naar huis. Voor de televisie zitten. Niet nu hier in een raar, ver land met een Elvis-imitator. Zo mag ik dit niet meemaken. Ik moet alles weten. Nu.

Anders geloof ik het niet.

Op achtentwintig augustus vlieg ik gewoon naar Londen, bedenk ik me steeds opnieuw, om in The O2 de koning te zien dansen zoals ik dat zal nadoen op mijn plaats in de hemel van dat moment. Ik zal er gewoon staan. Gewoon zal Jackson de Moonwalk doen en zal de arena uitbarsten in gejuich en zal het publiek de naam van Jackson vrolijk scanderen. Zoals ik dat bedavht had van tevoren zal het zijn. En niet anders. Hij kan nu niet zomaar het spreekwoordelijke hoekje om gaan. Dat kan niet.

Het is lastig. Ik maakte de impact van de dood van Jackson, de gekte rondom zijn dood die hier in Nederland en, zo lijkt achteraf, op de rest van de wereld ontstond totaal niet mee tijdens mijn verblijf in de Oekraïne. In elk café, elke club, elke biertent waar we kwamen, vroeg ik ‘The Way You Make Me Feel’ of ‘Who Is It’ aan. Af en toe zag ik een Oekraïense tabloid met op de voorpagina een foto van Jackson. Ik kwam zelfs een soort van herinneringsmuur tegen in Dnipropetrovsk, die tot mijn ongeluk na een dag alweer ontruimd was door een illustere opruimingsdienst.

Ik kan het, ik wil het niet geloven.

Het slaat nergens op. Hier in Nederland lijkt iedereen ineens Michael Jackson-moe te zijn. Moe van het nieuws rondom zijn dood, moe van de uitgemolken interviews, berichten en beelden. Moe van het gedoe.
Ik wil alles horen, alles terugzien. Er met mensen over praten. Maar iedereen is er al moe van. Verzadigd.

Zo snel gaat het dus. Je bent twee weken dood en men is je al ‘moe’ geworden. Had ik dat ook gehad, vraag ik mij af, als ik de dood van Michael Jackson in Nederland had meegemaakt? Ik weet het niet. Ik kan zijn liedjes nu in elk geval niet uit het hoofd stoten. Ik werd vanochtend wakker met ‘Dangerous’, ik ga straks naar bed met ‘Black or White’. Ik moet herdenken. Ik moet weten wat er is gestopt op 25 juni. Ik kan er niet moe van worden.

Het beste nummer van Jackson om te fluiten is ‘The Way You Make Me Feel’. Dat is ook het beste om op te dansen. Ik keek vandaag de documentaire van Martin Bashir, verder in het midden latend wat daarvan te vinden, waarin Jackson over dansen sprak. Het waren makkelijke woorden en hij sprak ze uit nadat Bashir de Moonwalk probeerde onder de knie te krijgen. Hij zei: “Thinking is the biggest mistake you can make while dancing. You have to feel”
Simpel en doeltreffend. Misschien te simpel. Maar probeer het maar eens. Misschien gelden die makkelijke woorden wel voor veel meer dingen, bedacht ik me.
Het lievelingsnummer van Jackson was het Amerikaans positivisten lijflied ‘Smile’. Ooit door Charlie Chaplin geschreven, uitgevoerd door Jackson zelf, Nat ‘King’ Cole en heel veel andere grootheden. ‘Smile though your heart is aching’, is de openingszin. Dansen, zingen en lachen. En verbergen. Dat is het. Gewoon geloven dat iets anders waar is.

Ik wil het gewoon niet geloven. Ik wil het niet.

Er zal er nu daadwerkelijk voor naar de hemel moeten afreizen, die This Is It show. Lastig, want ik geloof niet in een God en daarbij al in het geheel niet in een buitenaardse hemel. Al zou ik het haast willen geloven nu. Wat is er mooier dan Michael Jackson te zien lachen terwijl hij Elvis Presley tevergeefs de Moonwalk probeert te leren op de klanken van het opzwepende Billie Jean tussen de witte schapenwolken?

Dat zou ik ook niet kunnen geloven.

Terug naar 25 juni 2009. Inmiddels is het half drie Oekraïense tijd als de deur van onze hotelkamer openzwaait. Laptop open. BBC, CNN, zijn de lettercombinaties ingetikt op het toetsenbord. Beelden. Wereldrouw. Heel veel oude beelden. Het raam van de hotelkamer in Lviv staat open. Ik zit in de vensterbank, Bram ligt op bed. “Michael Jackson is Dead”, schalt er over de luidruchtige straat in Lviv waaraan het hotel ligt. En dan ‘Thriller’.

En ik geloof het niet. Ik neurie mee. Fluit soms. Ik kijk naar buiten. Ik geloof het niet.

Ik heb het nog nooit zo duidelijk voor de voeten geworpen gekregen. Sinds mijn aankoop woensdag is het me nog nooit zo helder voorgekomen: Een fan van Michael Jackson heeft een moeilijk bestaan. Onderdanen van de Koning der Popmuziek zijn trouwe volgelingen van zijn Beatreligie. Het zijn onderdanen die veel van hun koning hebben moeten slikken. Het zijn mensen die maar één ding zien en horen en blind zijn voor de rest. Want met kop en schouders boven alles uit steekt de muziek, de magnifieke performance en de ongekende revolutie die de The King of Pop maakte, in gang zette en naar wij hopen voort zal laten golven. Dat alles doet die neus, dat vermeende kindermisbruik, dat ene kind waarvan de moeder tot op de dag van vandaag onbekend is gebleven en die wel of niet door ziekte gebleekte huid verdwijnen als sneeuw voor de zon.

Een medemens overtuigen van eigen bewondering is vrijwel onmogelijk. Het laat zich dan ook raden dat alle bewonderende woorden aan het adres van Jackson zullen worden afgewogen en zullen worden doorzocht op kleine onvolkomenheden waarover een slechte grap gemaakt kan worden. Jackson is omstreden. Blijft omstreden. En ik als evangelist van de Beatreligie kan alleen maar hoofdschuddend snikken als een onverlaat de genialiteit van de grootste popartiest aller tijden in twijfel trekt.

Bovenstaande is het lot van ruim één miljoen andere gelukkige bezitters van een ticket voor één van de concerten in de nu al legendarische O2 Arena. Alle één miljoen zullen ze zich de rest van hun leven moeten verantwoorden, moeten verdedigen voor hun adoratie voor The King of Pop. Allemaal moeten ze de pijn doorstaan van het vernederen, het afbranden door anderen. Gelukkig hebben al die één miljoen dappere onderdanen een troost. Ze hebben allemaal iets waarop niemand ze kan pakken en waarmee ze alle argumenten voor henzelf nietig kunnen verklaren. Allemaal hebben ze nog altijd de muziek. De oorverdovend klaterende prachtmuziek. De swingende beats, de pracht van de klanken. Zijn muziek.

Het dringt lastig tot me door. Ik droom hier al een goeie week van. Binnen 7 dagen komt het envelopje met de kaartjes met FedEx mijn brievenbus in vallen. 4 gouden kaartjes voor 2 uur lang hemel.

Op de 11de januari 2009 was het goed schaatsen op de vaarten bij Kinderdijk, Nederland. Muziek is uiteraard de originele ‘theme’ van James Bond.

Geen Joegoslavië denkbaar zonder de oude President van voormalig Joegoslavië: Josip Broz Tito. De allemansvriend Tito die zowel een graag geziene gast was in Amerika als in Rusland. “Everybody still loves him”, vertelt Nikola me. We staan vlak naast de uit wit marmer opgetrokken tombe van Tito in zijn mausoleum. Felle zonnestralen vallen door het glazen dak en laten de gouden letters op de tombe schitteren. Nikola bezoekt vandaag met zijn familie het mausoleum. Veertien jaar geleden stond hij hier als soldaat nog in diensten van twee uur naast de tombe. Nu werkt en woont hij in Florida, Verenigde Staten, want daar is het, zoals hij zegt, ‘beter leven’.

De bewaking rond de tombe is inmiddels weg bezuinigd en de bezoekersaantallen zijn flink gedaald. Nog maar 150.000 mensen per jaar bezoeken de laatste rustplaats van hun oude leider, terwijl dat er voorheen miljoenen waren. De pijlen op het asfaltpad naar het mausoleum toe en de verroeste dranghekken opgestapeld tegen de omheining aan herinneren aan de lange wachtrijen die er ooit stonden Vergane glorie, zoals veel in Servië. Nikola vertelt dat hij in zijn tijd honderduizenden mannen, vrouwen en kinderen voorbij heeft zien schuifelen. Hij begrijpt heel goed dat de mensen nu niet zoveel behoefte meer hebben om langs te gaan. “Het is vooral nostalgie, verlangen naar de betere tijden. We hebben de laatste jaren té veel shit gehad om dit nu nog belangrijk te vinden.” Nikola vindt het in ieder geval belangrijk dat zijn kinderen weten wie Tito was en wat hun vader daar mee te maken had. “De geschiedenis van mijn land moet niemand vergeten”, stelt hij duidelijk.

‘Kuca Cveca’, Het Huis van de Bloemen, zoals het mausoleum genoemd wordt is gelegen in ‘Nieuw-Belgrado’ in een wijk waar alleen maar villa’s staan en waar ook oud president Slobodan Milosevic woonde voor hij werd opgepakt. Het complex bestaat uit een klein gebouw omringd door standbeelden van president Tito, een paar fonteinen en een klein museum. Meer is het niet. Nikola laat me alles uitgebreid zien. Zijn twee kinderen, de kleine Maja van 5 en zijn zoontje Nikola junior van 7, spelen naast Tito’s graf. Op een meter afstand staan in een naastgelegen ruimte twee vitrines met daarin twee uniformen van de president. Een mooi wit pak en een fraai groen pak met bijpassende schoenen, merkt Nikola op. De ruimte is voor de rest gevuld met geschenken voor Tito’s verjaardag. “Iedereen had het goed tijdens zijn jaren, hij hield Joegoslavië bij elkaar. Het was een goede man”, zegt Nikola als we het Mausoleum uitlopen. We gaan richting een ander gebouwtje waar twee auto’s (een dikke Rolls Royce en een flinke Mercedes) van de dictator staan. Glimmend mooi opgepoetst.

Nikola praat honderuit over de ‘grote leider’ en blijft elke keer stil staan om vervolgens breed gebarend en met een expressief gezicht te vertellen over hoe het vroeger was en vooral over hoeveel beter het was. Als we langs weer een nieuw beeld van dit keer een lopende Tito komen vraagt hij of ik met de bronzen kolos op de foto wil. In de Servische sparren rondom het beeld vliegen musjes kwetterend achter elkaar aan. Nikola’s kinderen maken krakende geluiden als ze enthousiast door de sneeuw naar Tito rennen. Nikola kan er hartelijk om lachen en ik lach mee.